Έπειτα από σχεδόν ένα χρόνο επεξεργασίας, σήμερα Δευτέρα θα δημοσιοποιηθεί η έκθεση-ορόσημο που ζήτησε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν από τον Μάριο Ντράγκι για το πώς θα μπορέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση να ανταγωνιστεί στην παγκόσμια σκηνή.
Η έκθεση, έκτασης περίπου 400 σελίδων, αποτελεί απάντηση στην αντιμετώπιση διαρθρωτικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η ΕΕ, σε τομείς από την άμυνα έως την ενέργεια, ενώ παράλληλα επιχειρεί να προτείνει λύσεις σε ζητήματα που αγνοήθηκαν για μεγάλο χρονικό διάστημα, όπως η έλλειψη επενδύσεων στην καινοτομία.
Το Politico εξετάζει τα πέντε βασικά σημεία της έκθεσης:
Χρήματα, χρήματα, χρήματα
Ο Ντράγκι ξεκαθαρίζει από την αρχή ότι η ΕΕ πρέπει να επενδύσει «τεράστιο ποσό χρημάτων σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα» για να χρηματοδοτήσει την απεξάρτηση από τον άνθρακα, την ψηφιακή καινοτομία και όλες τις υποδομές που μπορούν να θεωρηθούν ευρωπαϊκό κοινό αγαθό. Τονίζει πολλές φορές ότι τα ιδιωτικά κεφάλαια πρέπει να διαδραματίσουν τον μεγαλύτερο ρόλο. Όμως, ενόψει της δημοσίευσης της έκθεσης, απέφυγε να γίνει συγκεκριμένος σχετικά με το πού θα μπορούσε να εμπλακεί η δημόσια χρηματοδότηση.
Οι χώρες της ΕΕ είναι και ήταν πάντα βαθιά διχασμένες στο θέμα αυτό, ενώ η Επιτροπή εξετάζει μια μεγάλη αναμόρφωση του προϋπολογισμού της ΕΕ. Αυτό είναι πιθανό απλώς να κάνει τις διαφωνίες ακόμη πιο έντονες. Ο Ντράγκι είναι πολύ γνωστός υποστηρικτής της αύξησης της δανειοληπτικής ικανότητας της ΕΕ. Αρκετές χώρες είναι, όμως, αντίθετες σε αυτό.
Ο νικητής τα παίρνει όλα
Το ερώτημα που τίθεται εδώ και χρόνια είναι γιατί η παραγωγικότητα στην ΕΕ είναι χαμηλότερη από εκείνη των ΗΠΑ.
Η έκθεση του Ντράγκι θα τονίσει ότι αυτό οφείλεται κυρίως στην έλλειψη επενδύσεων στην καινοτομία - με τις αμερικανικές εταιρείες να επενδύουν 700 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως περισσότερα από τις ευρωπαϊκές, τα μεγαλύτερα επενδυτικά κενά στην τεχνολογία και τις τηλεπικοινωνίες και τις επιχειρήσεις να βασίζονται σε ξένους επενδυτές.
Ο Ντράγκι προωθεί νέους κανόνες προληπτικής εποπτείας για τις τράπεζες και τους επενδυτές, ώστε να διευκολυνθεί η πραγματοποίηση ριψοκίνδυνων επενδύσεων. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων εργάζεται ήδη πάνω στο θέμα. Αλλά η Ευρώπη χρειάζεται κάτι περισσότερο από αμελητέες αλλαγές: Μια τεράστια στροφή στην τεχνολογική στρατηγική.
Ηλεκτρισμένη… ατμόσφαιρα
Η ΕΕ θέσπισε κανόνες για την καθαρή τεχνολογία μόλις πέρυσι. Αλλά υστερεί στον αγώνα για την παραγωγή φθηνών πράσινων τεχνολογιών - και της λείπει μια συνεπής ενεργειακή στρατηγική. Η έκθεση πρόκειται να ζητήσει την ενίσχυση όχι μόνο της παραγωγής αλλά και της ζήτησης για προϊόντα καθαρής τεχνολογίας με μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία. Αναμένεται επίσης να προτείνει λύσεις και μια ευρεία στρατηγική για την επίλυση του ενεργειακού γρίφου.
Εμπόριο και συγχωνεύσεις
Οι ομάδες πίεσης των επιχειρήσεων και οι νομοθέτες της ΕΕ αναρωτιούνται πόσο φιλόδοξη θα είναι η έκθεση όσον αφορά την επανεξέταση των βασικών πολιτικών της ΕΕ, όπως οι κανόνες ανταγωνισμού και το εμπόριο.
Ο Ντράγκι υπαινίχθηκε μια σημαντική χρήση δασμών σε μια ομιλία του αυτό το καλοκαίρι για να αντιμετωπίσει τις πιο προστατευτικές προσεγγίσεις της Αμερικής και της Κίνας. Αρκετές χώρες φοβούνται ότι η ΕΕ θα εγκαταλείψει τη θέση της ως πρωταθλήτρια του ελεύθερου εμπορίου.
Η έκθεση θα προτείνει μια στρατηγική για τη μείωση των εξαρτήσεων μέσω εμπορικών συμφωνιών, ιδίως για τις πρώτες ύλες, και την αύξηση των κοινών προμηθειών. Ο Ντράγκι υπαινίχθηκε επίσης την ανάγκη να επιτραπούν περισσότερες συγχωνεύσεις.
Παρόλα αυτά είμαστε ακόμα Ευρώπη
Ο Ντράγκι δήλωσε στους νομοθέτες ότι το έργο του θα βασίζεται σε ευρωπαϊκές αξίες, όπως η κοινωνική ισότητα, η ισότητα και η ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών.
Η έρευνά του θα περιλαμβάνει μια σύγκριση σχετικά με τις ανισότητες σε μέρη του κόσμου, αλλά η έκθεση είναι επίσης πιθανό να επικεντρωθεί σε αυτό που συχνά αποκαλείται «το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο» και πώς μπορεί να είναι χρήσιμο για τη θέσπιση νέων κοινωνικών προτύπων που μπορούν να είναι επωφελείς για τις επιχειρήσεις και τον κατασκευαστικό τομέα.
Στις πιο πρόσφατες ομιλίες του, ο Ντράγκι δήλωσε ότι οι κυβερνήσεις της ΕΕ «δεν επικεντρώνονται αρκετά στη δική μας αγορά: σχεδόν το 80 % των προμηθειών τα τελευταία δύο χρόνια προέρχεται από χώρες εκτός της ΕΕ». Πρότεινε αλλαγές για την εισαγωγή ρητρών Buy European στους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις.
Μπόνους: Είναι η διακυβέρνηση, ανόητε
Η προσπάθεια να αξιοποιηθεί πλήρως το μέγεθος του μπλοκ και να καταστούν οι πολιτικές του συνεπείς θα είναι ένα από τα κύρια θέματα της έκθεσης. Μιλώντας σε εκδήλωση στο Λονδίνο τον περασμένο Ιούνιο, ο Ντράγκι δήλωσε ότι οι αμερικανικές ρυθμίσεις, η φορολογία, η εξωτερική πολιτική και τα οικονομικά είναι καλά ευθυγραμμισμένα, αλλά ότι η διακυβέρνηση είναι η πρόκληση της ΕΕ. Ανέφερε ότι η ΕΕ χρειάζεται αυστηρότερο συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών και ότι πρέπει να μεταρρυθμιστεί ο τρόπος λειτουργίας της Επιτροπής.
Όμως η φον ντερ Λάιεν έχει ήδη παρουσιάσει το πρόγραμμά της για το έργο της Επιτροπής κατά τα επόμενα πέντε χρόνια και ο ίδιος ο Ντράγκι δήλωσε ότι αναγνωρίζει ότι το αποτέλεσμα του έργου του θα εξαρτηθεί κυρίως από τις 27 χώρες της ΕΕ. Δεν βοηθάει το γεγονός ότι πολλές από αυτές τυχαίνει να βρίσκονται σε πολιτική κρίση και, σε γενικές γραμμές, να είναι πιο δεξιές από ό,τι ήταν εδώ και πολύ καιρό. Αυτό δεν θα ευνοήσει την υλοποίηση των φιλοδοξιών του Ντράγκι.