Επειτα από μία ημέρα μαραθώνιων διαπραγματεύσεων στη Γενεύη, οι υπουργοί Εξωτερικών των ΗΠΑ και της Ρωσίας ανακοίνωσαν σχέδιο κήρυξης εκεχειρίας στη Συρία.
Η κατάπαυση του πυρός θα τεθεί σε εφαρμογή με την έναρξη της Έιντ αλ Άντχα, της μουσουλμανικής γιορτής της θυσίας, τη νύχτα της Κυριακής προς Δευτέρα, όπως ανακοίνωσαν οι Τζον Κέρι και Σεργκέι Λαβρόφ.
«Οι ΗΠΑ και η Ρωσία ανακοινώνουν ένα σχέδιο το οποίο, όπως ελπίζουμε, θα επιτρέψει να μειωθεί η βία και να ανοίξει ο δρόμος για την επίτευξη ειρήνης μέσω διαπραγματεύσεων και μιας πολιτικής μετάβασης στη Συρία», δήλωσε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας.
Το σχέδιο αυτό θα επιτρέψει να υπάρξει ένας αποτελεσματικός συντονισμός του αγώνα κατά της τρομοκρατίας, πάνω απ' όλα στο Χαλέπι, και να ενισχυθεί η κατάπαυση του πυρός, είπε από την πλευρά του ο Λαβρόφ. «Ολα αυτά θα δημιουργήσουν τις συνθήκες για την επάνοδο στην πολιτική διαδικασία», συμπλήρωσε.
Αν αυτό το σχέδιο αντέξει μία εβδομάδα, τότε οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα αρχίσουν να συνεργάζονται με τον ρωσικό στρατό στη Συρία, σύμφωνα με τον Τζον Κέρι. «Οι ΗΠΑ αποδέχονται να κάνουν ένα επιπρόσθετο βήμα διότι θεωρούμε ότι η Ρωσία και ο συνάδελφός μου έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν πίεση στο καθεστώς του Μπασάρ αλ Ασαντ για να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος και να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», δήλωσε ακόμη ο Κέρι.
Πάντως, ο Λαβρόφ προειδοποίησε ότι δεν είναι δυνατόν να εγγυηθεί κανείς κατά 100% την επιτυχία του νέου ρωσοαμερικανικού σχεδίου. Η προηγούμενη κοινή πρωτοβουλία των ΗΠΑ και της Ρωσίας, την οποία είχαν επικυρώσει τα Ηνωμένα Έθνη τον Φεβρουάριο, απέτυχε.
«Όσον αφορά τις προοπτικές της εφαρμογής αυτής της συμφωνίας, δεν μπορεί να δοθεί από κανέναν εγγύηση 100%. Όπως έχω πει, είναι πολλοί οι παίκτες σε αυτό το παζλ (...). Πάντως, το γεγονός πως μπορέσαμε να δημιουργήσουμε τη Διεθνή Ομάδα Στήριξης της Συρίας, στην οποία όλες ανεξαίρετα οι χώρες που επηρεάζονται από αυτή την κρίση με τον έναν ή τον άλλο τρόπο συμμετέχουν, συμπεριλαμβανομένων της Σαουδικής Αραβίας και του Ιράν, είναι, θεωρώ, σημαντικό επίτευγμα», ανέφερε ο Λαβρόφ.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να εντείνουν τη δράση τους, πέρα από εναντίον του Ισλαμικού Κράτους και εναντίον όλων των τζιχαντιστικών δυνάμεων που δρουν στη Συρία, κυρίως του Μετώπου Κατάκτησης της Συρίας (Τζαμπχάτ Φάταχ αλ Σαμ), του πρώην Μετώπου Υποστήριξης των Επαναστατών (Τζαμπχάτ αλ Νούσρα), που πρόσφατα αποκήρυξε κάθε σχέση με το δίκτυο της αλ Κάιντα.
Η συνεργασία αυτή θα συνίσταται συγκεκριμένα, εάν η εκεχειρία αντέξει, στην ανταλλαγή πληροφοριών για τη διεξαγωγή αεροπορικών επιδρομών, κάτι στο οποίο η Ουάσινγκτον είχε αρνηθεί μέχρι τώρα να συναινέσει.
Με το πλάνο αυτό θα δημιουργηθεί ένα κοινό κέντρο για τον συντονισμό των αεροπορικών πληγμάτων, στο οποίο «στρατιωτικοί και εκπρόσωποι των ρωσικών και των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών θα διευθετούν τα πρακτικά ζητήματα θα διαχωρίζουν τους τρομοκράτες και την μετριοπαθή αντιπολίτευση», ανέφερε ο Λαβρόφ.
Η ανακοίνωση του σχεδίου αυτού καταγράφηκε καθώς η ανθρωπιστική κατάσταση γίνεται όλο και πιο κρίσιμη στην πόλη του Χαλεπιού, την οποία από την Πέμπτη πολιορκούν ξανά ολοσχερώς οι δυνάμεις του συριακού καθεστώτος.
Σύμφωνα με τον αμερικανό ΥΠΕΞ, εάν το σχέδιο εφαρμοστεί με καλή πίστη, μπορεί να αποτελέσει το έναυσμα ώστε οι πολυμερείς προσπάθειες στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων να καρποφορήσουν.
Ανάμεσα σε αυτά που συμφωνήθηκαν είναι ότι η Συρία δεν θα βομβαρδίζει από αέρος σε περιοχές που ορίστηκαν από κοινού και όπου είναι παρούσα η συριακή αντιπολίτευση.
Η διακοπή των αεροπορικών βομβαρδισμών από τη συριακή Πολεμική Αεροπορία σε αυτές τις συγκεκριμένες περιοχές, είπε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, θα τερματίσουν τις επιθέσεις με «βαρέλια με εκρηκτικά» και τους βομβαρδισμούς που γίνονται αδιακρίτως, και μπορεί να αλλάξει τη φύση της σύρραξης.
Ο Κέρι είπε ότι η εξάλειψη του Μετώπου Κατάκτησης της Συρίας είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ: «πρέπει να καταδιώξουμε τους τρομοκράτες με στρατηγικό, συγκεκριμένο τρόπο», τόνισε. Ακόμη συμφωνήθηκε ότι θα δοθεί ανθρωπιστική πρόσβαση σε όλες τις πολιορκημένες και δυσπρόσιτες περιοχές, συμπεριλαμβανομένου του Χαλεπιού, ενώ όλες οι δυνάμεις θα πρέπει να αποσυρθούν από τον δρόμο Καστέλο στο Χαλέπι.
Ο Σεργκέι Λαβρόφ από την πλευρά του επισήμανε ότι εξακολουθεί να υπάρχει δυσπιστία και κάποιοι θα προτιμούσαν η συμφωνία να μείνει ανεφάρμοστη και θα την υπονομεύσουν. Πρόσθεσε ότι η Ρωσία ενημέρωσε τη συριακή κυβέρνηση για την συμφωνία και τους όρους της και η Δαμασκός είναι έτοιμη να την εφαρμόσει.
Ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ στη Συρία Στάφαν ντε Μιστούρα, παίρνοντας τον λόγο μετά τους δύο υπουργούς Εξωτερικών, δήλωσε ότι «ήταν μια πολύ μακρά ημέρα, με ένα καλό αποτέλεσμα». Τόνισε ότι ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών θα συνεχίσει να καταβάλει κάθε προσπάθεια για τη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας κι ελπίζει ότι θα υπάρξει μια συμφωνία μεταξύ των Σύρων που θα οδηγήσει στον τερματισμό της σύρραξης.
Ο Ντε Μιστούρα συμπλήρωσε ότι θα διαβουλευθεί με τον ΓΓ του ΟΗΕ Μπαν Γκι-μουν πριν ανακοινώσει τη διεξαγωγή του επόμενου γύρου των διαπραγματεύσεων για την εξεύρεση πολιτικής λύσης και τον τερματισμό του πολέμου στη Συρία.