Δεν είναι λίγες οι φορές που η Τουρκία έχει χρησιμοποιήσει το προσφυγικό ζήτημα ως «μοχλό πίεσης» ακόμα και για την πλήρη ένταξή της ως κράτος – μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το επεισόδιο στα Ίμια έστρεψε τα βλέμματα του Μεγάρου Μαξίμου και στο μεταναστευτικό, καθώς τη στιγμή που επιχειρείται να διαφοροποιηθεί η εικόνα στα κέντρα πρώτης υποδοχής, μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να «κοκκινίσει» και πάλι τα νησιά, αν η Άγκυρα «χαλαρώσει» τα μέτρα φύλαξης στα παράλιά της.
Η διαχείριση ακόμα και των μειωμένων ροών έχει αποδειχθεί δυσβάσταχτη για τη χώρα, που σηκώνει πολύ μεγάλο φορτίο από το 2015. Το ζήτημα των ποσοστώσεων είναι ακόμα ανοιχτό και η ελληνική πλευρά περιμένει τη Σύνοδο Κορυφής του Ιουνίου, προκειμένου να παρθούν οι τελικές αποφάσεις για τη μετεγκατάσταση των προσφύγων. Από τη στιγμή που η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού επιστροφών είναι ακόμα στον «αέρα» και η ελληνική πρόταση για χρηματοδότηση τρίτων χωρών, ανάλογα με την αποδοχή των επιστροφών, έχει μείνει στο «συρτάρι», ο μόνος τρόπος να βελτιωθεί η εικόνα είναι η επιτάχυνση της διαδικασίας του ασύλου.
Οι κάτοικοι των ακριτικών νησιών αγωνιούν όλες τις τελευταίες ώρες βλέποντας τον Ταγίπ Ερντογάν να προκαλεί και να ανοίγει πολλά μέτωπα στην ευρύτερη περιοχή: από τις επιχειρήσεις στο Αφρίν μέχρι τις παραβιάσεις στο Αιγαίο και τις πιέσεις που ασκεί στην Κύπρο για το θέμα των υδρογονανθράκων. Δεν είναι λίγοι όσοι δεν αποκλείουν στη θεωρία των «2,5 πολέμων» που μπορεί να διεξάγει παράλληλα η Τουρκία, να προστεθεί και μια νέα κρίση στο προσφυγικό.
Τον Φεβρουάριο αλλάζει η διαδικασία ασύλου
Μέσα σε αυτό το κλίμα η ηγεσία του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής έχει καταστήσει σαφές πως η «ζυγαριά» μπορεί να γείρει υπέρ της Ελλάδας, αν στο προσφυγικό βελτιωθούν οι γραφειοκρατικές διαδικασίες, που δεν αφήνουν την εικόνα να γίνει καλύτερη. Σε κάθε περίπτωση προτεραιότητα αποτελεί το άσυλο. Οι διαβουλεύσεις για τις αλλαγές που πρέπει να γίνουν και το νέο νομικό πλαίσιο αποδείχτηκε πως δεν ήταν μια τόσο απλή διαδικασία.
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του newpost.gr, οι σχετικές τροπολογίες μόλις πριν λίγες ημέρες έφτασαν στη Γενική Γραμματεία της κυβέρνησης και δεν αποκλείεται να κατατεθούν ακόμα και μέσα στο μήνα στη Βουλή. Θα προηγηθεί ακόμα ένα δύσκολο στάδιο επεξεργασίας τους από την αρμόδια Επιτροπής Ελέγχου και Παραγωγής Κυβερνητικού Έργου των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ.
Με το νέο πλαίσιο:
Η απόφαση για το άσυλο μετά την αίτηση ουσιαστικά θα είναι τελεσίδικη.
(Καταργούνται τα 4 στάδια και η διαδικασία θα ολοκληρώνεται, όταν εκδοθεί η απόφαση από την Αρχή Προσφυγών, με μόνη δυνατότητα προσφυγής στη Διοικητική Δικαιοσύνη)
Μειώνονται οι χρόνοι κατάθεσης ένστασης.
Μειώνονται οι χρόνοι που οι υπηρεσίες θα πρέπει να λαμβάνουν τις αποφάσεις τους.
Ο διαφορετικός τρόπος, με τον οποίο προσεγγίζεται το άσυλο στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ, προκαλεί ήδη «σύννεφα» . Σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής, Γιάννης Μουζάλας έχει γίνει αποδέκτης ενστάσεων από βουλευτές του κόμματος, που έχουν πάρει στα χέρια τους τις τροπολογίες και ζητούν είτε επανεξέταση κάποιων διατάξεων είτε βελτιωτικές κινήσεις. Η σημαντική σύντμηση των διαδικασιών εξακολουθεί να βρίσκει αντίθετα αρκετά στελέχη της Κουμουνδούρου με τις δυο πλευρές να αναζητούν τη «χρυσή τομή», ώστε να αποφευχθεί μια μίνι εσωκομματική κρίση στη Βουλή.
«Ασπίδα προστασίας» οι αλλαγές στο άσυλο
Τη σημασία της επιτάχυνσης των διαδικασιών για το άσυλο επισημαίνουν παράγοντες του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής τονίζοντας πως το 2017 μεταφέρθηκαν στην ενδοχώρα 27.000 άτομα τη στιγμή που ήρθαν στα νησιά 29.000. Ο απρόβλεπτος τουρκικός παράγοντας επιβάλλει, σύμφωνα με κορυφαία στελέχη, τη «θωράκιση» της χώρας στο προσφυγικό, ώστε να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε «τεχνητή» κρίση προκληθεί. «Οι ροές προς το παρόν είναι μαζεμένες, η αγωνία, όμως είναι δεδομένη», τόνιζαν στο newpost.gr πηγές που έχουν γνώση των δυσκολιών.
Η εικόνα που παρουσιάζουν τα νησιά πρώτης υποδοχής είναι πολύ καλύτερη σε σχέση με δυο μήνες πριν. Χθες στη Λέσβο βρίσκονταν 4.927 άτομα, όταν το Κέντρο Υποδοχής αντέχει να υποδεχτεί 3.000 άτομα. 1.305 πρόσφυγες και μετανάστες φιλοξενούνται στη Χίο σε 894 θέσεις και 2.356 στη Σάμο σε δομές χωρητικότητας 700 ατόμων. Καλύτερη είναι η εικόνα στη Λέρο και την Κω.
Συνεχείς διπλωματικές κινήσεις γίνονται και προς άλλη κατεύθυνση που έχει να κάνει με τη δυνατότητα επιστροφών προσφύγων από κλειστά κέντρα της ενδοχώρας προς την Τουρκία χωρίς να παραβιάζεται η κοινή δήλωση που υπεγράφη με την ΕΕ τον Μάρτιο του 2016.