Θύελλα αντιδράσεων του τουρκικού επιστημονικού κόσμου έχουν ξεσηκώσει τα φιλόδοξα σχέδια του προέδρου Ερντογάν να κατασκευάσει διώρυγα στην Κωνσταντινούπολη. 40 επιστήμονες και πολιτικοί διοργάνωσαν συνέδριο ειδικών στην Κων/πολη για να αναλύσουν από κοινού τους κινδύνους που εγκυμονεί το μεγαλόπνοο έργο. Κύριο συμπέρασμα του συνεδρίου ήταν ότι η διώρυγα θα έχει ολέθριες επιπτώσεις στο περιβάλλον. Παράλληλα οι ειδικοί θεωρούν ότι η «εμπειρογνωμοσύνη» του υπουργείο Περιβάλλοντος που έκανε λόγο για «θετικό» έργο δεν έγινε με επιστημονικά κριτήρια.
Ένα από τα σημαντικότερα επιχειρήματα κατά της διώρυγας είναι ότι θα καταστρέψει τις δασικές εκτάσεις και θα αφανίσει τα αποθέματα υδάτων βορείως της Κωνσταντινούπολης. Ο Ντογκανάι Τολουνάι, ειδικός σε ζητήματα περιβάλλοντος από το Πανεπιστήμιο Κων/πολης, απορρίπτει το επιχείρημα του υπ. Εσωτερικών ότι αποθέματα που θα χαθούν θα αντικατασταθούν από το σχεδιαζόμενο φράγμα Μελέν. Παράλληλα διαψεύδει την εκτίμηση της Άγκυρας για κοπή 200.000 χιλιάδων δέντρων εκτιμώντας ότι εν τέλει θα κοπούν 400.000.
Εντείνεται ο κίνδυνος ενός μεγάλου σεισμού;
Την ίδια στιγμή ο καθηγητής Γεωφυσικής στο Πανεπιστήμιο Κων/πολης Χαλούκ Εϊντογάν εκτιμά ότι η κατασκευή της διώρυγας σε απόσταση μόλις 12 χλμ. από το αποκαλούμενο ρήγμα της βόρειας Ανατολίας, όπου συναντώνται οι τεκτονικές πλάκες Ανατολίας και Ευρασίας θέτει σε κίνδυνο τη ζωή εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων που σχεδιάζεται να εγκατασταθούν στις όχθες του νέου Βοσπόρου. Σύμφωνα με τον τούρκο ειδικό μέσα στα επόμενα χρόνια αναμένεται στην περιοχή της Κων/πολης σεισμός ισχύος, τουλάχιστον, 7 ρίχτερ.
Η τουρκική κυβέρνηση κοστολογεί το νέο έργο στα σχεδόν 11.5 δισεκατομμύρια ευρώ. Η Πελίν Γιριτλίογλου ειδική σε ζητήματα δημόσιας διοίκησης στο Πανεπιστήμιο Κωνσταντινούπολης θεωρεί ωστόσο μη ρεαλιστικούς τους αριθμούς αυτούς: «Και μόνο το κόστος των σχεδιαζόμενων οκτώ γεφυρών, που θα είναι μεγαλύτερες από την νέα γέφυρα στο Βόσπορο, θα φθάσουν τα 2,5 δολάρια. Θα ήταν προτιμότερα αυτά τα χρήματα να διοχετεύονταν στη Παιδεία».
Μειώνονται τα ατυχήματα πλοίων στο Βόσπορο
Κύριος στόχος του μεγαλόπνοου σχεδίου είναι, σύμφωνα με τον πρόεδρο Ερντογάν, η αποσυμφόρηση του Βοσπόρου και η αποφυγή ατυχημάτων μεταξύ εμπορικών πλοίων. Ο ειδικός σε ζητήματα συγκοινωνιών Χαλούκ Γκέρτσεκ θυμίζει ωστόσο ότι το τελευταίο διάστημα τα ατυχήματα στο Βόσπορο μειώνονται σταδιακά: «Λόγω του περιορισμού των αποθεμάτων πετρελαίου, του ρωσικού πετρελαίου που εξάγεται ολοένα συχνότερα μέσω Βαλτικής και την κατασκευή νέων αγωγών μεταφοράς ενέργειας το μέγεθος των τάνκερ στο Βόσπορο έχει πτωτική πορεία».
Από την πλευρά του ο οικολόγος Ντερίν Ορχόν από το Πανεπιστήμιο Εγγύς Ανατολής επισημαίνει ότι η διώρυγα θα έχει βάθος μόλις 25 μέτρων και κατά συνέπεια δεν διευκολύνει τη διέλευση μεγάλων πλοίων, όπως είναι τα τάνκερ. Πρόκειται για μια «κωμωδία με σωρεία λαθών», αποφαίνεται ο τούρκος ειδικός.