Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Οδική Ασφάλεια, όπως παρουσιάστηκε από τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Κώστα Καραμανλή και τον υφυπουργό Υποδομών και Μεταφορών Γιάννη Κεφαλογιάννη, φέρνει μια σειρά από αλλαγές στον τρόπο απόκτησης άδειας οδήγησης, στην κυκλοφοριακή αγωγή, στον ΚΟΚ, στα πρόστιμα, στα όρια ταχύτητας στις αστικές περιοχές, στην λειτουργία των ΚΤΕΟ κλπ.
Βασικές αλλαγές που αναφέρθηκαν κατά τη διάρκεια της παρουσίασης αφορούν:
-Στην υποχρεωτική διδασκαλία της κυκλοφοριακής αγωγής από τον Σεπτέμβριο στα σχολεία
-Στις παρεμβάσεις σε οδικά τμήματα που προκαλούν πολλά ατυχήματα.
-Στην καταγραφή των προστίμων από κλήσεις λόγω παράβασης του ΚΟΚ στην εφορία ώστε να μην δίνεται η δυνατότητα να σβηστούν.
-Στην αλλαγή του ΚΟΚ και των προστίμων με αυστηροποίηση στα πρόστιμα με βάση το βαθμό επικινδυνότητας και συχνότητας, πέντε επικίνδυνες παραβάσεις (υπερβολική ταχύτητα, μη χρήση ζώνης σε όλους τους επιβαίνοντες, μη χρήση κράνους από οδηγό και συνοδηγό, οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών και χρήση κινητού τηλεφώνου)
-Στην ηλεκτρονική καταγραφή του point system
-Στην αυστηριοποίηση των ελέγχων στα ΚΤΕΟ για τα οχήματα με προβλήματα και στην υιοθέτηση ποινών και για τα ΚΤΕΟ που δεν κάνουν σωστούς ελέγχους.
Οι αλλαγές στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας
Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών προχωρά επίσης στην αναθεώρηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας στη βάση ορισμένων αρχών:
1. Κατηγοριοποίηση των παραβάσεων του ΚΟΚ με βάση το βαθμό επικινδυνότητας και συχνότητας.
Η έμφαση θα δοθεί στις πέντε πιο συχνές παραβάσεις του Κ.Ο.Κ. που έχουν ως αποτέλεσμα είτε σοβαρούς τραυματισμούς είτε θανάτους σε ένα τροχαίο ατύχημα: υπερβολική ταχύτητα, μη χρήση ζώνης από όλους τους επιβαίνοντες, μη χρήση κράνους από οδηγό και συνοδηγό, οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών, χρήση κινητού τηλεφώνου.
Οι παραβάσεις θα έχουν διαβαθμισμένα – και πάντως όχι υψηλά – χρηματικά πρόστιμα σε συνδυασμό με διοικητικές κυρώσεις.
2. Διαχωρισμός των κυρώσεων με βασικό κριτήριο διαφοροποίησης την οδηγική συμπεριφορά ή την κατάσταση του οχήματος.
Παράδειγμα: Στην περίπτωση οχήματος με ληγμένο ΚΤΕΟ, οχήματος που δεν λειτουργούν οι φανοί ή κυκλοφορεί με σπασμένους καθρέφτες θα «τιμωρείται» το όχημα π.χ. με αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας.
Στην περίπτωση παράβασης που σχετίζεται με την οδηγική συμπεριφορά, οι κυρώσεις θα επιβάλλονται στον οδηγό.
Η ευθύνη όμως θα πρέπει να επιμεριστεί και σε όσους η πολιτεία έχει αναθέσει την υποχρέωση ελέγχου για την κατάσταση των οχημάτων, δηλαδή στα ΚΤΕΟ.
Από την ίδρυση τους, το 2001, τα 204 ιδιωτικά και 28 δημόσια παραμένουν ανεξέλεγκτα, όσον αφορά την ποιότητα των ελέγχων τους.
Στην Ελλάδα, με έναν από τους πιο γηρασμένους στόλους της Ευρώπης το ποσοστό απόρριψης (επανελέγχου) στα ΚΤΕΟ είναι 4,5%, όταν στη Γερμανία είναι 35,5%.
Ένα στα τρία οχήματα δεν προσέρχεται για έλεγχο. Για τον αμελή ιδιοκτήτη, αν παρέλθει η διετία, το πρόστιμο εκπρόθεσμου (65Euro) ισούται με το κόστος ελέγχου που δεν έγινε, άρα καθίσταται συμφέρον.
Έτσι, στο νομοσχέδιο για τα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας θα υπάρξει διάταξη για τη δημιουργία Μητρώου Εποπτών ΚΤΕΟ.
Οι επόπτες ΚΤΕΟ θα είναι διαπιστευμένοι ιδιώτες μηχανικοί Π.Ε. οι οποίοι θα πραγματοποιούν επανέλεγχο on the spot, στην «πόρτα» του ΚΤΕΟ, του οχήματος που μόλις διήλθε με επιτυχία.
Σε όσα οχήματα διαπιστωθεί ότι έγιναν πλημμελείς έλεγχοι θα υπάρχουν κυρώσεις που υπό προϋποθέσεις θα φθάνουν και στην αφαίρεση της άδειας λειτουργίας.
Επιπλέον, θα αυστηροποιηθεί το πρόστιμο για τον πλημμελή ιδιοκτήτη, ενώ θα επιβάλλονται και διοικητικές κυρώσεις όπως αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας.
3. Μείωση της μέσης ταχύτητας κίνησης στις αστικές περιοχές.
Όταν ένα αυτοκίνητο κινείται με ταχύτητα 30 χλμ./ώρα η πιθανότητα θανάσιμου τραυματισμού πεζού, τον οποίο θα χτυπήσει, είναι 10%.
Εάν το αυτοκίνητο κινείται με 50 χλμ./ώρα, η πιθανότητα θανάσιμου τραυματισμού του πεζού εκτοξεύεται στο 80%.
Για τον λόγο αυτό, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας στις κατοικημένες περιοχές θα κατέβει στα 30χλμ/ώρα.
4. Διασφάλιση της επιβολής και είσπραξης του προστίμου.
Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών σε συνεργασία με τα υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Προστασίας του Πολίτη και Οικονομικών έχει ξεκινήσει τον επανασχεδιασμό και την υλοποίηση με ηλεκτρονικά μέσα της διαδικασίας βεβαίωσης και είσπραξης των παραβάσεων του Κ.Ο.Κ.
Ο στόχος είναι διττός: ο τερματισμός του καθεστώτος της γενικευμένης πεποίθησης ατιμωρησίας και η αύξηση των εσόδων των ΟΤΑ.
Τα πρόστιμα
Κάθε παραβάτης του ΚΟΚ θα γνωρίζει ότι θα πρέπει να καταβάλει το προβλεπόμενο πρόστιμο και η διοικητική διαδικασία θα έχει ως εξής:
1. Βεβαίωση και καταχώρηση των παραβάσεων του ΚΟΚ με ηλεκτρονικά μέσα.
2. Πρόβλεψη ώστε η ευθύνη για παράβαση που επιβάλλεται απουσία του οδηγού (κάμερες, ραντάρ) να αποδίδεται στον ιδιοκτήτη του οχήματος.
3. Δυνατότητα ηλεκτρονικής πληρωμής της παράβασης μέσω e banking ή ATM.
4. Βεβαίωση της υπερήμερης οφειλής στο TAXIS.
Βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, τα πρόστιμα του Κ.Ο.Κ. έχουν ανταποδοτικό χαρακτήρα και αποτελούν πόρους των ΟΤΑ στην περιοχή των οποίων συντελέστηκε η παράβαση.
Οι αλλαγές στις εξετάσεις για τα διπλώματα οδήγησης
Οι νέοι και νέες που έχουν συμπληρώσει το 17ο έτος της ηλικίας τους θα μπορούν να παρακολουθήσουν θεωρητικά και πρακτικά μαθήματα οδήγησης στις σχολές οδήγησης. Τα θεωρητικά μαθήματα θα μπορούν να πιστοποιηθούν, πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους, ενώ με τη συμπλήρωση αυτού, θα έχουν δικαίωμα συμμετοχής στην πρακτική δοκιμασία.
Αναφορικά με τα διπλώματα οδήγησης, αλλάζει η φιλοσοφία της θεωρητικής εξέτασης και της πρακτικής δοκιμασίας:
−Νέα εγχειρίδια για την εκπαίδευση των υποψήφιων οδηγών με την παιδαγωγική επιμέλεια του Ευγενίδου Ιδρύματος.
−Καταργείται το σύστημα εξέτασης που βασίζεται σε προκαθορισμένες ερωτήσεις με γνωστές απαντήσεις και δημιουργείται τράπεζα θεμάτων που προϋποθέτει τη διενέργεια θεωρητικών μαθημάτων στη σχολή οδήγησης.
−Ειδικό εκπαιδευτικό εγχειρίδιο και ειδική θεωρητική εξέταση για ειδικές ομάδες πληθυσμού: πολίτες που δεν έχουν ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση, με μαθησιακές δυσκολίες καθώς και όσοι έχουν προβλήματα ακοής.
−Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών με διεύρυνση της πλατφόρμας e-drive academy σε συνεργασία με το Υπ. Παιδείας και τη διοργάνωση προγραμμάτων μέσω του ΙΝ.ΕΠ. του ΕΚΔΑΑ.
−Κατάρτιση εκπαιδευτών οδήγησης και πιστοποιημένη επιμόρφωση τουλάχιστον κάθε 3 χρόνια.
Επίσης, θεσπίζονται προϋποθέσεις για να γίνει κάποιος εκπαιδευτής:
1. Ελάχιστη ηλικία και κατοχή αδειών οδήγησης όλων των κατηγοριών.
2. Θα πρέπει να είναι κάτοχοι συγκεκριμένων ειδικοτήτων των επαγγελματικών λυκείων, απόφοιτοι συγκεκριμένων πανεπιστημιακών τμημάτων ή κάτοχοι μεταπτυχιακού ή διδακτορικού τίτλου σπουδών σχετικών με την κυκλοφοριακή αγωγή και την οδική κυκλοφορία.
3. Να διαθέτουν πιστοποιητικό παιδαγωγικής επάρκειας.
4. Να μην έχουν υποπέσει ποτέ σε συγκεκριμένες παραβάσεις του Κ.Ο.Κ.