Οκτώ χρόνια πριν, ενας άλλος πρωθυπουργός μιας άλλης ελληνικής κυβέρνησης δήλωνε έτοιμος να λυσει όλα τα εκκρεμή ανοικτά ζητήματα στην εξωτερική πολιτική, επικαλούμενος όχι την …έξοδο αλλα την είσοδο στα Μνημόνια.
Ο εξοχότατος κ. Γεώργιος Α. Παπανδρέου σύμφωνα με απόρρητα τηλεγραφήματα της Αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα δηλωνε σε Αμερικανούς αξιωματούχους ότι είχε μεταφέρει στην Τουρκία την θέληση του για λύση των θεμάτων του Αιγαίου στην Χάγη, και επίλυση των άλλων ζητημάτων όπως το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το Κυπριακό «γρήγορα καθως οι οικονομικές προκλήσεις της Ελλαδας πιθανόν θα έδεναν πολιτικά τα χέρια του..».
Ο κ. Παπανδρέου κανει την δηλωση αυτή στους Αμερικανούς , τον πρεσβευτή Ντάνιελ Σπερκχαρντ και τον πρόεδρο του Brooking Institute και πρώην αναπληρωτή Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Στροουμπ Ταλμποτ στις 12 Οκτωβρίου 2009 λιγο μετα την επίσκεψη αστραπή που ειχε πραγματοποιήσει στις 9 Οκτωβρίου στην Κωσταντινουπολη, λίγα εικοσιτετράωρα μετα την εκλογή του ως πρωθυπουργού στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου.
(Τηλεγράφημα της Αμερικάνικης Πρεσβείας με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2009 09ATHENS1541) Είναι εντυπωσιακό, ότι ο κ. Παπανδρέου ο οποίος ειχε εκλεγεί με το γνωστό σύνθημα «λεφτα υπάρχουν», πρόβαλλε στους Αμερικανούς το επιχείρημα ότι θα πρεπει να κλεισει τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής γιατι σύντομα η οικονομική κατάσταση «θα δέσει πολιτικά τα χέρια του». Λες και γνώριζε από τότε ότι μήνες αργότερα η χώρα θα οδηγούνταν στα Μνημόνια και στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ).
Όμως εχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το τι υποστήριξε ο κ. Παπανδρέου στις συζητήσεις του με τους Αμερικανούς, τοσο για τα ελληνοτουρκικά οσο και για το θέμα της ονομασίας της ΠΓΔΜ, όπου περιόριζε την erga omnes χρήση μονο για διεθνείς χρήσεις, χωρις συνταγματική αλλαγή και ζητούσε να αφεθεί στην ακρη το ζητημα της ταυτότητας και της γλώσσας . Στην «Σύνοψη» του τηλεγραφήματος αναφέρεται ότι ο κ. Γεώργιος Παπανδρέου, με το ταξιδι αστραπή στην Κωνσταντινούπολη ήθελε να δώσει θετικό μήνυμα για τον νέο δυναμισμό και το πόσο ανοικτός ήταν στην Τουρκία.
Αναφέρονται τα εξής: «Ο Παπανδρέου μετέφερε στον τούρκο Πρωθυπουργό και τον Υπουργό Εξωτερικών την βούληση του να επιλύσει τα περισσότερα θέματα του Αιγαίου στο Δ.Δ. της Χάγης και τους ειπε ότι η Ελλαδα και η Τουρκία θα πρεπει να αντιμετωπίσουν τα άλλα δύσκολα ζητήματα όπως το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το Κυπριακό, σύντομα καθώς οι προκλήσεις της οικονομίας στην Ελλαδα, πιθανότατα σύντομα θα του δέσουν πολιτικά τα χέρια.»
Στο Κυπριακό κάλεσε την Τουρκία να αφήσει τους πολιτικούς να δουλέψουν και να κρατήσει σε απόσταση την επιρροή του Στρατού. «Για την Μακεδονία, ο Παπανδρέου ηταν ανοικτός για να υπάρξει ώθηση για την επίλυση του θέματος της ονομασίας, αλλα επανέλαβε την θέση για γεωγραφικό προσδιορισμό και erga omnes για την διεθνή χρήση» Καθως ο Ταλμποτ πραγματοποίησε σειρά επαφών λόγω και της παλιάς ιδιότητας του ως νούμερο 2 του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, στο τηλεγράφημα αναφέρεται ότι στην συναντηση του με την πρωην ΥΠΕΞ Ντορα Μπακογιάννη, του μετέφερε ότι παρά την παλιότερη κριτική του κ. Παπανδρέου στην εξωτερική πολιτική «βλεπει μικρές διαφορές στην πολιτική τους..»
Ο κ. Παπανδρέου αναφέρθηκε στην από καιρού υπόσχεση για επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης λέγοντας στον Ερντογαν ότι «εάν η Τουρκία δεν κάνει κάτι, το Οικουμενικό Πατριαρχείο θα υποχρεωθεί να μετακινηθεί κάπου αλλού, κατι που η Ελλάδα δεν θελει να το δει ουτε θα το ηθελε και η Τουρκία». Για το Αιγαίο ο κ. Παπανδρέου μεταφέρει στους Αμερικανούς αξιωματούχους τι ειπε στον Ταγίπ Ερντογάν. Λέει τα εξής: «Εάν θελετε τα νησιά μας, ποτέ δεν θα φθασουμε σε λύση αλλά εάν η ανησυχία της Τουρκίας είναι η πρόσβαση σε διεθνή ύδατα και εναέριο χώρο και η υφαλοκρηπίδα και οι οικονομικές πηγές, αυτά τα θέματα μπορουν να επιλυθούν.
Ο Παπανδρέου σκέφτεται ότι θα μπορούσαν να έρθουν τα θεματα αυτά σε ένα τρίτο ουδέτερο μέρος όπως η Χαγη για να παρει μια δίκαιη αποφαση, οπου θα μπορουν να διαπραγματευθούν τα πάντα εκτός της κυριαρχίας. Απέρριψε την ιδέα των «γκρίζων ζωνών» και θεώρησε ότι αυτό ειχε εισαχθεί το τελευταίο καιρό ως πολίτικο τέχνασμα και δεν στηρίζονταν σε καμιά νομική βαση. Ωστόσο, ακομη και εδώ αφησε ένα παράθυρο, λέγοντας ότι ενώ η Ελλαδα θα απέρριπτε κατηγορηματικά κάθε αξίωση σε ελληνικο κυρίαρχο έδαφος κανεις δεν θα μπορούσε να εμποδίσει καποια χώρα να φέρει οποιοδήποτε θεμα θα ηθελε στο Δικαστήριο της Χάγης».
ΣΧΟΛΙΟ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ «Αυτή αποτελεί μια σημαντική μετακίνηση της ελληνικής θέσης, εαν διατηρηθεί. Στο παρελθόν ενώ ηταν ηταν ανοικτοί να εξετάσει το Δικαστήριο της Χάγης τα ζητήματα των οικονομικών (σ.σ. εννοει μαλλον την υφαλοκρηπίδα) οι Έλληνες ηταν απρόθυμοι να προσθέσουν ολη την δέσμη των ζητημάτων του Αιγαίου φοβούμενοι την απόπειρα των τούρκων να τους επιβάλουν την παραίτηση από όλα τα διεθνή νομικά δικαιώματα που πιστεύουν ότι εχουν βάσει του Δικαίου της Θάλασσας και άλλων Συνθηκών σε ένα τουρκικού στυλ παζάρι, για να κερδίσουν πλεονεκτήματα στις οικονομικές ζώνες. Παρόλο που η θεση του ηταν καταρχήν για μη συμβιβασμό στο θεμα των γκρίζων ζωνών και της Ελληνικής Κυριαρχίας, ο τόνος και η συνολική θεση του για την μεταφορά στην Χαγη ηταν κατι που θα μπορούσε να προσφέρει την ευκαιρια για μια πραγματική άρση του αδιεξόδου (breakthrough). Το αντιμετωπίζει σαν μια δουλειά που άφησε στην μέση από τοτε που ηταν ΥΠΕΞ και είναι έτοιμος να φανεί τολμηρός εάν και οι τούρκοι συμπράξουν μαζι του για την επίλυση των διαφορών στο Αιγαίο.
Ο Παπανδρέου «πιστεύει ότι ο Καραμανλής έχασε το μομέντουμ να αντιμετωπίσει τα Βαλκάνια και εξέφρασε την επιθυμία να είναι πιο δραστήριος στην επίλυση προβλημάτων στην περιοχη …. Ο Παπανδρέου δήλωσε οτι είναι ανοικτός να δωσει ώθηση στην επίλυση του ονοματολογικού, στην βαση γεωγραφικού προσδιορισμού στο ονομα της Μακεδονίας και με erga omnes για διεθνή χρήση»! Στις 2 Δεκεμβρίου 2009 συναντάται στην Αθηνα ο πρωθυπουργός Γεώγιος Παπανδρέου με τον Αμερικανό αναπληρωτή ΥΠΕΞ Τζέιμς Στάινμπεργκ και στην ατζέντα βρισκεται και το ονοματολογικό και τα ελληνοτουρκικά όπως αναφέρει το τηλεγράφημα της αμερικανικής πρεσβείας στις 4 Δεκεμβρίου (09ATHENS1683).
Σημειώνονται τα εξής: «….Θεμα του ονόματος: κτίζοντας ατμόσφαιρα εμπιστοσύνης. Ο Παπανδρέου ειπε στον Σταινμπεργκ ότι προσπαθεί να δημιουργήσει κλίμα εμπιστοσύνης με τον Μακεδόνα ομόλογο του Νίκολα Γκρουέφσκι μεσω διμερών συναντήσεων και επαφών και μεσω των συνομιλιών υπό την αιγίδα του Μάθιου Νίμιτς. Ο Παπανδρέου πιστεύει ότι ειχαν υπολογίσει ότι το «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας» θα ήταν ένα αποδεκτό ονομα, και πρέπει να βρουν λύσεις στα υπόλοιπα θέματα, όπως το που και πως θα χρησιμοποιείται.
Ο Παπανδρέου ειπε στον Γκρουέφσκι ότι η θεση της χώρας για erga omnes δεν αποτελούσε προσπαθεια να επιβάλει την αλλαγη του συντάγματος τους αλλα περισσότερο να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξει «δευτερος γύρος» της προσπάθειας των Σκοπίων να κερδίσουν την αναγνώριση με το Συνταγματικό ονομα τους. Το κλειδί για την Ελλάδα είναι ότι αυτό το όνομα πρέπει να χρησιμοποιείται από τους διεθνείς θεσμούς, τρίτους οργανισμούς και σημαντικές διμερείς σχεσεις και ετσι το θεμα να λυθεί μια για παντα. Ο Παπανδρέου πρότεινε στον Γκρουέφσκι να αφήσουν τα θεματα της ταυτότητας και της γλώσσας στην ακρη και να μην δημιουργήσουν ζήτημα γι’ αυτά.
Ο πρωθυπουργός αισθάνθηκε ότι υπηρχε καποιο θετικό μομέντουμ στην πρωτη συνάντηση του με τον Γκρουέφσκι, αλλα στον δεύτερο γύρο ο Γκρουέφσκι ηθελε ένα διαφορετικό ονομα και επέμενε το ονομα και η ταυτότητα να είναι «Μακεδονική». Επιπροσθέτως την επομένη ημερα από την συναντηση των Πρεσπών ο Γκρουέφσκι εκανε δημόσιες δηλωσεις για το τι υποτίθεται του είπε ο Παπανδρέου στην συναντηση τους, φέρνοντας σε πολυ δύσκολη θέση την Ελλάδα.
Ο Στάινμπεργκ συμφώνησε ότι «το ένστικτο του Παπανδρέου να πέτυχει Συμφωνία στο ονομα και να αφήσει τα «ψευδοθέματα» της γλώσσας και της ταυτότητας, στην άκρη προς το παρόν, είναι σωστο. Δήλωσε επίσης ότι το erga omnes θα απαιτήσει μια πραγματική συνεννόηση μεταξυ των δυο πλευρών και το κλειδί θα είναι για τους διεθνείς θεσμούς και σημαντικούς διμερείς παράγοντες να αποδεχθούν το συμφωνημένο ονομα». Καθως ο Αμερικανός αξιωματούχος επεσήμανε ότι μένουν λίγες ημερες μεχρι την Συνοδο Κορυφης της Ε.Ε. ο Παπανδρέου δήλωσε ότι «η Ελλαδα είναι έτοιμη να λυσει το προβλημα τωρα, ακομη και να απομένουν λίγες ημερες μεχρι την Σύνοδο Κορυφης, εάν ο Γκρουέφσκι θα μπορούσε να αποδεχθεί το ονομα, την γενική διεθνή χρήση και να αφήσει εξω την ταυτότητα και την γλώσσα.»
Ο Παπανδρέου συνόψισε στον Στάινμπεργκ τα τρία κομβικά κεφάλαια διαφορών με την Τουρκια, που πιστεύει ότι μπορούν να πετύχουν πρόοδο. «Το πρώτο είναι το καθεστώς του Οικουμενικού Πατριαρχείου, το οποίο επεσήμανε ότι δεν είναι διμερές θεμα αλλα περισσότερο πολυμερές θεμα ανθρώπινων δικαιωμάτων. Η οριοθετηση της υφαλοκρηπίδας και τα σύνορα σε θάλασσα και αέρα το δεύτερο ζητημα. Ο Παπανδρέου εξήγησε ότι η Ελλαδα θελει να διασφαλίσει το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων βάσει του δικαίου της θάλασσας ενώ θα κανει ολες τις αναγκαίες ρυθμίσεις για να διασφαλίσει την ελεύθερη πρόσβαση της Τουρκίας στα διεθνή ύδατα. Η Ελλαδα θελει ακομη να χρησιμοποιήσει το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για την οριοθετηση της υφαλοκρηπίδας.
Ο Παπανδρέου ειπε ότι αυτή ηταν η βαση των διαπραγματεύσεων που πλησίασε να οδηγήσει σε αποτέλεσμα, πριν πεντε χρόνια όταν άφησε την θέση του Υπουργού Εξωτερικών. Ο Παπανδρέου ειπε ότι η τουρκική διεκδίκηση για «γκρίζες ζώνες» που αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχια σε μικρά νησιά και βραχονησίδες, δεν βοήθησε. Σχετικά με το θέμα των τουρκικών υπερπτήσεων στα ελληνικά νησιά, ο Παπανδρέου ειπε ότι τόνισε στον τούρκο πρωθυπουργό Ερντογαν, ότι “αυτό προκαλεί παράνοια στην Ελλαδα και περιορίζει την ελαστικότητα της ελληνικής κυβενρησης….» Αυτος ηταν ο τρόπος με τον οποίο ο Γεώργιος Παπανδρέου αντιμετώπιζε δυο κρίσιμα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής λίγο πριν παραδώσει την Ελλάδα στα χέρια των δανειστών: erga omnes όνομα μόνο για διεθνή χρήση και συνεπώς Διπλή ονομασία, και το μόνο οριο που έθετε στην διαπραγματευση με την Τουρκία ηταν η αμφισβήτηση ελληνικων νησιών, λες και η υφαλοκρηπίδα και οι θαλάσσιες ζώνες δεν αποτελούν χώρο που ασκείται κυριαρχία και κυριαρχικά δικαιώματα.
ΤΑ ΔΥΟ ΕΓΓΡΑΦΑ ΕΔΩ, ΟΠΩΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΑ WIKILEAKS: PAPANDREOU-SKOPIA-TURKEY-WIKILEAKS-USA01 PAPANDREOU-SKOPIA-TURKEY-WIKILEAKS-USA02